اگر مدام بی‌حوصله‌ای، زود خسته می‌شی، سخت انگیزه پیدا می‌کنی، خوابت به‌هم ریخته یا بی‌دلیل دلت گرفته، احتمالاً پای کم‌کاری بعضی از هورمون‌های شادی در مغزت وسطه. این هورمون‌ها نقش مهمی در خلق‌وخو، انگیزه، کیفیت خواب و حتی سلامت جسمانی دارند.

خبر خوب اینه که برای بهبود حال و انرژی‌ات لزوماً نیازی به قرص یا مراجعه فوری به پزشک نیست. با چند اقدام ساده و علمی در طول روز می‌تونی دوباره حال خوبت رو برگردونی و کیفیت زندگی‌ات رو ارتقا بدی.

۴ هورمون کلیدی حال خوب و روش‌های طبیعی افزایش ترشح‌شون

🟢 ۱. دوپامین | هورمون انگیزه و رضایت

وقتی بی‌انگیزه‌ای، شروع کار برات سخته یا سریع خسته می‌شی، ممکنه سطح دوپامین پایین باشه. این هورمون مسئول سیستم پاداش مغزه و با هر موفقیت کوچک، باعث میشه احساس رضایت و انرژی بیشتری پیدا کنی.

راهکارهای افزایش دوپامین:

  • لیست کارهای روزانه‌ات رو بنویس و بعد از انجام هرکدوم تیک بزن ✔️
  • محیط اطراف رو مرتب کن تا تمرکزت بالاتر بره
  • کارهای عقب‌افتاده رو یکی‌یکی انجام بده و از فشار ذهنی رها شو
  • بعد از هر پیشرفت، حتی کوچک، به خودت پاداش بده
  • خواب شبانه باکیفیت داشته باش؛ کم‌خوابی باعث افت شدید دوپامین میشه
  • کمتر درگیر موبایل و شبکه‌های اجتماعی شو
  • مصرف خوراکی‌های مفید مثل موز، گردو، ماهی، تخم‌مرغ، چای سبز و شکلات تلخ

نکته علمی: تحقیقات نشان می‌دهند ورزش روزانه و یادگیری مهارت‌های جدید ترشح دوپامین را افزایش داده و تمرکز را تقویت می‌کند.

🟡 ۲. سروتونین | تنظیم‌کننده خلق و خواب

وقتی بی‌دلیل غمگینی، بی‌قراری داری یا خوابت به‌هم ریخته، احتمالاً سطح سروتونینت پایین اومده. این هورمون در تنظیم خلق، ساعت بیولوژیک و حتی اشتها نقش حیاتی داره.

راهکارهای علمی برای افزایش سروتونین:

  • روزی حداقل ۲۰ دقیقه در معرض نور خورشید ملایم باش (حتی کنار پنجره)
  • پیاده‌روی آرام یا ورزش سبک در فضای باز انجام بده 🚶🏻‍♂️
  • هر روز چند مورد از لحظه‌های خوب و نعمت‌های زندگیت رو بنویس
  • خوراکی‌هایی مثل لبنیات، کنجد، ماهی، مغزها و تخم‌مرغ مصرف کن
  • مدیتیشن، نماز یا حتی چند دقیقه خلوت آرام با خودت داشته باش 🤲🏼
  • ماست پروبیوتیک و غذاهای پرفیبر برای بهبود سلامت روده بخور

نکته علمی: حدود ۹۰٪ سروتونین در روده تولید میشه؛ بنابراین سلامت گوارش به‌طور مستقیم روی حال روحی اثر داره.

🔵 ۳. اکسیتوسین | هورمون صمیمیت و امنیت روانی

اگر احساس تنهایی، بی‌اعتمادی یا کمبود محبت می‌کنی، ممکنه سطح اکسیتوسین پایین باشه. این هورمون باعث میشه روابط اجتماعی عمیق‌تر بشن و حس امنیت بیشتری داشته باشی.

راه‌های طبیعی افزایش اکسیتوسین:

  • تماس چشمی واقعی با عزیزانت برقرار کن
  • بغل کردن، دست گرفتن یا نوازش کودک، همسر یا والدین 🫂
  • شنیدن حرف دل دیگران بدون قضاوت کردن 👂🏼
  • وقت‌گذرانی با خانواده بدون گوشی و حواس‌پرتی
  • انجام کار خیر و کمک به دیگران بدون انتظار پاداش 🤝

نکته علمی: لمس انسانی باعث کاهش فشار خون و هورمون استرس (کورتیزول) می‌شود و حس آرامش بیشتری ایجاد می‌کند.

🔴 ۴. اندورفین | مسکن طبیعی بدن

اندورفین برای کاهش درد، مدیریت استرس و تجربه لذت‌های طبیعی ضروریه. وقتی سطح اندورفین پایین باشه، کوچک‌ترین مشکل می‌تونه باعث بی‌قراری و خستگی بشه.

روش‌های ساده برای افزایش اندورفین:

  • ورزش منظم حتی روزی ۲۰ دقیقه (پیاده‌روی تند، طناب زدن یا دویدن سبک)
  • خندیدن از ته دل (با دوستان یا دیدن فیلم کمدی خوب)
  • گوش دادن به موسیقی مورد علاقه یا خاطره‌انگیز
  • خوردن شکلات تلخ و غذاهای کمی تند
  • ارتباط با طبیعت؛ لمس برگ‌ها، بوییدن خاک بعد از باران یا رسیدگی به گل‌ها

نکته علمی: اندورفین علاوه بر کنترل درد، می‌تواند سطح انرژی و تاب‌آوری در برابر چالش‌های روزمره را افزایش دهد.

چرا این ۴ هورمون اهمیت زیادی دارند؟

این هورمون‌ها در تعادل روانی، خواب، انگیزه، کیفیت روابط اجتماعی و حتی عملکرد سیستم ایمنی نقش دارند. کمبود هرکدام می‌تواند باعث خستگی ذهنی، کاهش تمرکز، ضعف روحیه و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های روان‌تنی شود. خوشبختانه با تغییرات کوچک اما مداوم در سبک زندگی می‌توان ترشح طبیعی آن‌ها را تقویت کرد.

یک توصیه مهم برای حال خوب

این اقدامات هزینه‌ای ندارند اما اثرات آن‌ها عمیق است. هر روز بخشی از این عادت‌ها را اجرا کن تا مغزت مثل یک موتور گرم شود و دوباره انرژی، انگیزه و حال خوب به زندگی‌ات برگردد. اگر این نکات برایت مفید بود، با عزیزانت به اشتراک بگذار تا آن‌ها هم حال خوبشان را پس بگیرند.

سیدحسین صفوی، روابط عمومی آسایشگاه انوار آفتاب